Je zou denken dat trouw blijven aan je verzekeraar loont. Het tegendeel is waar, blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Wie al jaren bij dezelfde verzekeraar zit, betaalt voor zijn autoverzekering vaak meer dan een nieuwe klant met precies hetzelfde risicoprofiel. En de meeste mensen hebben geen idee dat dit gebeurt.
Wat de AFM precies onderzocht
De AFM publiceerde op 8 april 2025 de resultaten van een onderzoek naar wat de toezichthouder margepersonalisatie noemt. Daarvoor analyseerde de AFM 47,7 miljoen polissen van 31 schadeverzekeraars, over de periode 2021 tot en met 2023. De vergelijking was simpel: wat betaalt een klant die 1 tot 2 jaar verzekerd is, tegenover een klant die al 9 jaar of langer bij dezelfde verzekeraar zit, met een vergelijkbaar risico?
De uitkomst was duidelijk. Bij autoverzekeringen rekende tussen de 19 en 30 procent van de onderzochte verzekeraars een hogere winstmarge aan loyale klanten, afhankelijk van het type polis (WA, beperkt casco of allrisk). Bij woonverzekeringen gold dat voor 23 procent van de verzekeraars. Alleen bij aansprakelijkheidsverzekeringen vond de AFM nauwelijks verschil tussen nieuwe en trouwe klanten.
Risico verklaart het verschil niet
Het bijzondere aan deze cijfers is dat ze niet samenhangen met risico. Een verzekeraar mag natuurlijk meer rekenen aan een klant die vaker schade claimt. Dat is logisch en eerlijk. Maar de AFM keek juist naar klanten met een gelijk risicoprofiel en zag dan nog steeds een hogere marge bij de groep die al jaren polishouder was. Dat betekent dat het verschil niet door schadeverleden te verklaren is, maar door iets anders: de aanname dat een trouwe klant toch niet overstapt.
Verzekeraars noemen dit zelf liever klantwaarde-management. In de praktijk komt het erop neer dat nieuwe klanten een scherpe instapprijs krijgen om ze binnen te halen, terwijl de premie van bestaande klanten jaar na jaar meestijgt zonder dat daar een duidelijke reden voor is. Je merkt het pas als je toevallig een offerte aanvraagt bij je eigen verzekeraar als "nieuwe klant" en schrikt van het prijsverschil.
Niet elke prijsstijging is margepersonalisatie
Om verwarring te voorkomen: niet elke stijgende premie wijst op margepersonalisatie. Soms is een hogere premie wel degelijk risico-gedreven. Autoverzekeringsexpert Jean-Paul Würsten wees er bijvoorbeeld op dat bestuurders van 70 jaar en ouder in 2026 een gemiddelde jaarpremie van 806,20 euro betaalden, 173,25 euro meer dan in 2025, ondanks dat deze groep met gemiddeld 18 schadevrije jaren het beste schadeverleden heeft van alle leeftijdsgroepen. Zijn verklaring: "Verzekeraars laten dat groepsrisico vaak zwaarder meewegen dan de persoonlijke schadevrije jaren." Dat is dus een andere mechaniek dan wat de AFM blootlegde, maar het laat wel zien hoe moeilijk het voor een gewone klant is om te beoordelen of een hogere premie terecht is. In beide gevallen geldt daarom hetzelfde advies: vergelijk, in plaats van te vertrouwen op de aanname dat je verzekeraar je automatisch een faire prijs geeft.
Waarom dit nu pas aan het licht komt
Verzekeraars rekenen al langer met steeds verfijndere modellen. Door de hoeveelheid data die ze inmiddels hebben, kunnen ze premies per klantgroep precies afstemmen op wie waarschijnlijk wel of niet gaat vergelijken. Oudere klanten en mensen die hun polis via automatische incasso laten lopen, vallen vaak in de categorie "blijft toch wel". Dat de premies dit jaar al flink zijn gestegen maakt het verschil tussen een scherpe nieuwe-klantenprijs en een verouderde polis alleen maar groter.
De AFM noemt dit mogelijk in strijd met de verplichting om klanten eerlijk en zorgvuldig te behandelen. De toezichthouder heeft de betrokken verzekeraars inmiddels aangesproken en blijft de markt volgen. Een verplichte limiet op het prijsverschil tussen nieuwe en bestaande klanten, zoals in het Verenigd Koninkrijk al langer geldt, is in Nederland vooralsnog niet aan de orde.
Zo check je of jij te veel betaalt
Je hoeft niet op nieuwe regels te wachten om zelf iets te doen. Een paar concrete stappen:
- Vraag bij je eigen verzekeraar een offerte aan alsof je een nieuwe klant bent, met dezelfde auto en dezelfde schadevrije jaren. Het verschil met je huidige premie zie je dan direct.
- Vergelijk die prijs met minstens twee andere verzekeraars voor hetzelfde dekkingsniveau. Let op dat je wel appels met appels vergelijkt: een WA-verzekering is nooit hetzelfde als allrisk.
- Check of overstappen zin heeft voordat je polis automatisch verlengt. Bij de overstap naar een nieuwe autoverzekering gelden vaak andere voorwaarden dan bij je bestaande polis, dus lees de kleine lettertjes.
- Bel desnoods je eigen verzekeraar en vraag gewoon naar een betere prijs. Veel verzekeraars passen de premie alsnog aan zodra een klant dreigt te vertrekken.
Vooral als je ook toch al aan het rekenen bent over de kosten van je auto, is dit een goed moment om breder te kijken. Mensen die overstappen van een gewone auto naar een tweedehands leaseauto zien vaak dat ook de verzekeringskosten anders uitpakken, simpelweg omdat het type polis en de catalogusprijs veranderen.
Dit is het moment om je polis na te kijken
De kans dat jouw verzekeraar precies in de categorie valt die de AFM onderzocht, is reëel: bijna de helft van de 31 onderzochte verzekeraars rekende in 2023 bij minstens één productgroep een hogere marge aan loyale klanten. Je polis zelf vertelt je dat niet, de verlengingsbrief ook niet. Het enige dat werkt is actief vergelijken, al is het maar één keer per jaar rond de verlengdatum. Vijf minuten tijd tegenover soms honderden euro's per jaar, dat is een makkelijke rekensom.